29 September 2017
09:30 – 17:45 hrs.
University Library, Witte Singel 26-27, Leiden, Vossiuszaal

Effects of the rise of reason of state in political thought on history

It is well known that historical writings and historical information played a crucial role in the development of ideas on reason of state and ‘modern’ political thought (including natural law). The reverse relation, i.e. the effects of the rise of reason of state in political thought on the methods, questions and approaches in history has received far less attention. The purpose of this meeting is an exchange of ideas about this side of the relationship between researchers in the broad field of intellectual history (coming from disciplines such as history, literature, law and philosophy) working on reason of state in the 16th -18th century in various regions in Europe.

Possible specific topics for papers include the changes in historiography as a result of changing ideas on ethics and historical causality and/or the nature of human society; effects of secularisation, and of a sharper distinction between secular and ecclesiastical (or confessional) politics; of the rise of economic thought and the emergence of ‘social sciences’ (such as in the Strasbourg school, which has deep roots in late humanism); connections between growing doubts and controversies regarding the relevance of the Classics in the contemporary world (Querelle des Anciens et Modernes); and questions as to the different effects of reason of state-thought between Catholic and Protestant regions in Europe.


There is no entrence fee for this symposium. However, we would like you to register on monday september 25 at the latest. You can register by sending an email to Lisa Kattenberg: L.F.Kattenberg@uva.nl with subject Registration symposium. Please also include the following information:

  • Your name (first and last name)
  • If you would like to have lunch. We ask a contribution of 5 euros for lunch, which you can pay on site.
  • If you would like to join for diner. Diner will be at your own expense.


9:30 – 9:45  Opening

9:45 – 11:30  Session 1: Historiography and reason of state: remarks on theory  (Chair: Lisa Kattenberg)
Jan Waszink (Leiden University): Causality and secularisation; the difficult beginnings of a new historiography
Jacques Bos (University of Amsterdam): Reason of state and the circumstances of political action: from exemplarity to historicity

10:45  Short coffee & tea break

Jan Rotmans (University of Amsterdam): ‘Man as he is, not as he ought to be’. The predictability of history and the anti-utopian image of human nature in late Dutch Enlightenment thought

11:30 – 11:45 Coffee & tea break

11:45 – 12:45  Session 2: History and reason of state in various European contexts (Chair: tba)
Sarah Mortimer (Christ Church, University of Oxford): History, Reason of State, and the succession crises of the 1590s
Marisol García Gonzalez (Universidad Nacional de Educación a Distancia): Della conservazione della pace dell’Italia. Reason of State and historiography of the Early Modern Milan

12:45 – 13:45  Lunch 

13:45 – 14:45  Session 3: Religion, reason of state and the Dutch Revolt (Chair: Jan Waszink)
Alberto Clerici (Università degli Studi “Niccolò Cusano”): Morality, politics and religion in Guido Bentivoglio’s account of the Twelve Years’ Truce (1609)
Lisa Kattenberg (University of Amsterdam): Conscience, experience and reason of state: Spanish debates about peace or truce in the Low Countries

14:45 – 15:15  Coffee & tea break

15:15 – 16:15  Session 4: History and reason of state in early Enlightenment thought (Chair: tba)
Arthur Weststeijn (Utrecht University) Classical Colonisation in a Commercial World: Colonial Concepts and Practices between Carlo Sigonio and the Encyclopédie
Marianne Klerk (St. Antony’s College, University of Oxford): Reason of State and Interest in the Dutch Republic: the legacy of Duc de Rohan

16:15 – 16:45  General discussion and closing remarks 

16:45 – 17:15  Publication Launch:  Electronic critical edition of Hugo Grotius, De Iure Praedae Commentarius/ The Law of Prize and Booty,   ed. J. Waszink e.a.

17:15  Drinks

20:00  Dinner (location tba)

On 5 and 6 October the seminar ‘Meeting Spinoza: Books, Letters, Networks, Personal Encounters’ will be organised in Utrecht. The organising committee consists of Dr Albert Gootjes, Prof. Piet Steenbakkers and Dr Jeroen van de Ven (all from the Department of Philosophy and Religious Studies), who finished the NWO research project Spinoza’s Web this summer.


  • Raphaële Andrault (CNRS, IHRIM, ENS-Lyon)
  • Mogens Laerke (CNRS, IHRIM, ENS-Lyon)
  • Steven Nadler (Wisconsin-Madison)
  • Antonella Del Prete (Tuscia University)


The Spinoza’s Web-project examines the life and work of the Dutch philosopher Benedict de Spinoza (1632-1677), as well as the networks in which he participated. In the reception and assessment of his thought, scholars have always seen an indissoluble connection between his writings, character and reputation, and the course of his life. Every era thus forms its own impression of Spinoza, and this image plays an important role—more than it does with other philosophers—in the way his thought is understood. This project seeks to develop tools for documenting Spinoza’s life, writings, and work as completely as possible, and will trace out the impact of his philosophy by mapping out the context in which his thought evolved. The project revolves around four research axes, each of which will produce its own output.

For more details and the programme, see programme_seminar_meeting_spinoza. Due to the limited seating capacity please register by email (meetingspinoza@gmail.com) on or before October 1.

For more information about the project, see The Spinoza Web.

38ste Erasmus Birthday Lecture door Peter Mack (Warwick): ‘Paraphrase, Paradox and Amplification in Agricola and Erasmus’

The 38th Erasmus Birthday Lecture lecture will be concerned with Erasmus’s Paraphrases on the New Testament (1517-24), especially the paraphrases on Romans and Mark. It will consider the ways in which the Paraphrases and their paratexts make use of rhetorical techniques described in De copia (1512) and De ratione studii (1511). It will discuss the ways in which Erasmus reads the Bible texts and makes them available to his imagined audience. It will compare the Paraphrases with Rudolph Agricola’s Oration on Christ’s Nativity (1484) and Philipp Melanchthon’s Loci Communes (1521). The lecture was conceived as a tribute to Fokke Akkermann (1930-2017), teacher of Latin in Groningen, pioneering Agricola scholar, editor and translator of Spinoza, and long-term collaborator of the Erasmus edition.

Peter Mack is Professor of English and Comparative Literature aan de Universiteit van Warwick en voormalig directeur van het Warburg Institute in Londen. Professor Mack is een autoriteit in de geschiedenis van de retorica in de renaissance met een brede expertise op het gebied van de middeleeuwse en vroegmoderne ideeëngeschiedenis en literatuurgeschiedenis. Hij publiceerde ondermeer: Renaissance Argument: Valla and Agricola in the Traditions of Rhetoric and Dialectic (1993), Elisabethan Rhetoric (2002), Reading and Rhetoric in Montaigne and Shakespeare (2010), A History of Renaissance Rhetoric 1380-1629 (2011) and Rhetoric’s Questions, Reading and Interpretation (2017).

Datum: 17 November 2017,
Tijd: 16:15-17:15, gevolgd door borrel.
Plaats: VOC-zaal, Oost-Indisch Huis, Kloveniersburgwal 48, 1012 CX Amsterdam
Toegang is gratis, maar graag aanmelden via https://www.knaw.nl/en/news/calendar/38th-erasmus-birthday-lecture-by-peter-mack-2017.

Voorafgaand aan de lezing geeft Peter Mack een masterclass voor gevorderde studenten en promovendi:


Masterclass door Peter Mack: ‘Rhetoric as a Guide to Interpretation’

This class will examine the possibility of using the doctrines of rhetoric not for generating new texts but for analysing existing texts and images. Rhetoric invites us to think about the relationship between speaker, audience and subject-matter and provides a range of techniques for finding ideas and words suitable for persuading that audience. The class will  consider the possible hermeneutic applications of a range of rhetorical teachings and will discuss the interpretation of a renaissance poem, a scene from Hamlet, passages from Salman Rushdie’s  The Moor’s Last Sigh, and paintings by Rembrandt (Bathsheba, 1654, Louvre) and Cézanne (Mont St Victoire, 1904-6, Zurich) in this light.

The teacher will provide all participants with around 50 pages of material to read in preparation for the class.

For more information and to apply (ultimately by 3 November), see https://www.knaw.nl/en/news/calendar/peter-mack-rhetoric-as-a-guide-to-interpretation.

Neolatinistendag 2017

in samenwerking met de OIKOS-onderzoeksgroep ‘Classical Receptions and Traditions’

vrijdag 6 oktober 2017

Oost-Indisch Huis (NIAS Conference Room), Korte Spinhuissteeg 3, Amsterdam


10.30   Ontvangst met koffie en thee



11.00   Welkom door Jan Bloemendal (Neolatinistenverband)

  • 11.10   Wim Schols (onafhankelijk onderzoeker), Sidereus Nuncius, de aankondiging van een nieuwe wereld
  • 11.40   Anna-Luna Post (Universiteit Utrecht), Gevaarlijke vleierij: Italiaanse en Latijnse lofdichten op Galileo Galilei
  • 12.10   Emma Mojet (Universiteit van Amsterdam), Vroegmoderne wiskunde per brief: Adriaen Verwer aan David Gregory over Newtoniaanse wiskunde

12.40   Lunch (aangeboden door OIKOS)



  • 14.00   Ineke Loots (Katholieke Universiteit Leuven), Huilen op niveau: De lacrymis van Pierre Petit (1661)
  • 14.30   Tom Ingelbrecht (onafhankelijk onderzoeker), De Basia van Janus Lernutius: de weg naar een editie en vertaling

15.00   Pauze

  • 15.30   Susanna de Beer (Universiteit Leiden), De Oorsprong van Rome in Neolatijnse poëzie
  • 16.00   Dirc Sacré (Katholieke Universiteit Leuven), Een Latijns gedicht over de eerste wereldoorlog, bekroond (1917) in Amsterdam: Alfredo Bartoli’s Nox Natalicia

16.30   Huishoudelijke mededelingen en rondvraag

16.40-17.30    Borrel (aangeboden door Huygens ING)


U bent hiervoor van harte uitgenodigd. De toegang is gratis, i.v.m. de lunch wel graag aanmelden voor maandag 2 oktober via neolatijn@gmail.com.


Het programma is hier in PDF te downloaden.

Op vrijdag 19 mei vindt in Utrecht (Drift 21, 0.32) de jaarlijkse OIKOS-dag plaats. Er staan ook twee lezingen over digital humanities op het programma die mogelijk interessant zijn voor Neolatinisten/vroegmodernisten:

  • Wim Berkelmans (UvA): Computational Linguistics en het Latijn
  • Dirk van Miert (UU): Semantische veldanalyse van sleuteltermen uit het discours van de Republiek der Letteren (1500-1800) (ERC Consolidator Project “SKILLNET”: Sharing Knowledge In Learned and Literary NETworks)

Het volledige programma vindt u hier. U kunt zich aanmelden via oikos@let.ru.nl. Geeft u ook aan of u deelneemt aan de lunch (op kosten van OIKOS) en/of het diner (op eigen kosten) en eventuele dieetwensen. De inschrijving sluit op 10 mei.

Studiemiddag ‘Maken of breken. 500 jaar Reformatie’

Het is in 2017 vijfhonderd jaar geleden dat Luther zijn 95 stellingen publiceerde over misstanden in de rooms-katholieke kerk. Hiermee ontketende hij een revolutie in het religieuze denken binnen Europa. Luther was niet de enige en ook niet de eerste die kritisch was: grote denkers als Jan Hus, Huldrych Zwingli, Johannes Calvijn en Desiderius Erasmus stelden hun ideeën op schrift. Zij hebben met hun pamfletten, geschriften en boeken geschiedenis geschreven.

Studiemiddag 17 februari 2017
Over de mannen achter de Reformatie én over hun antagonist Erasmus gaat deze middag. Waar waren deze denkers op uit? Waarom waren zij kritisch over de katholieke kerk en de paus? Wat waren de gevolgen van hun ideeën voor de samenleving van toen? En hoe beïnvloeden ze de geloofsbeleving van nu?

Die Bible. : Tgeheele oude ende nieuwe Testament met grooter naersticheyt naden Latijnschen text gecorrigeert, ende opten cant des boecs die alteratie die hebreeusce veranderinge Antwerpen, Willem Vorsterman, 1528. Den Haag, Koninklijke Bibliotheek: KW 225 F 13. NK 392.

> 12:30 uur: Inloop; koffie & thee
> 13:00 uur: Openingswoord – Dr. Lily Knibbeler, directeur KB
> 13:10 uur: Introductie sprekers – Annemiek Schrijver
> 13:20 uur: Erasmus: bijbels humanist tussen Rome en Reformatie, Hans Trapman
> 13:40 uur: Johannes Calvijn: Orde op zaken, Mirjam van Veen
> 14:00 uur: Huldrych Zwingli: Kerk en stad – samen op weg, Dr. Marius Lange van Ravenswaay
> 14:20 uur: Martin Luther: Andere God – andere kerk – andere wereld, Herman Selderhuis
> 14:40 uur: Jan Hus: ‘Wij zijn allemaal Hussieten’, Peter Raedts
> 15:00 uur: Pauze
> 15:30 uur: Gevaarlijke boeken? Vroegmoderne werken van reformatoren uit de KB-collectie, Marieke van Delft
> 15:50 uur: Eieren van een aal? Bijzondere boeken uit de Erasmuscollectie van Bibliotheek Rotterdam, Adrie van der Laan
> 16:10 uur: Discussie o.l.v. Annemiek Schrijver
> 16:30 uur: Borrel
> 17:30 uur: Einde

De toegang tot deze studiemiddag is gratis, maar meldt u zich wel even aan met dit aanmeldingsformulier.


De studiemiddag staat onder beschermheerschap van de ambassadeurs van Duitsland, Zwitserland en Tsjechië.


Zie ook de themapagina van 500 jaar Reformatie.

The Stevin Centre for History of Science and Humanities, founded in 2014, offers a platform for teaching and research in the history of science and the humanities at the Vrije Universiteit Amsterdam and it organizes seminars, colloquia and workshops, see www.stevincentre.com. On 16 and 17 December 2016, the Stevin Centre together with Resesarch Institute CLUE+ organizes a two-day conference in Amsterdam devoted to the work of Simon Stevin.

The aim of the conference is to generate fresh views on Stevin’s work from a twofold perspective: on the one hand, contributors will take a closer look at Stevin’s ambitions, motives and methodologies. What did he aim to achieve ? What drove him ? How did he reason and work ? Papers deal with Stevin’s methodology, philosophy and mechanics as well as his work on language, music, education and political order. On the other hand, contributors will address the question: what made a polymath like Stevin possible ? What were the factors or circumstances under which someone like Stevin could flourish ? This second set of questions is comparative in nature. Papers examine the work and background of Giovanni Battista Benedetti, Thomas Harriot, Edward Wright, Cornelis Drebbel, Joseph Furttenbach and Christopher Polhem.

For more information and registration, please contact the organizing committee (c.a.davids@vu.nl).

Event data

  • Conference “Stevin Inside Out: New Perspectives on Simon Stevin”
  • Dates: 16 and 17 December 2016
  • Venue : Stichting Notariële Wetenschap, Van Eeghenstraat 222, Amsterdam
  • Organized by the Stevin Centre for History of Science and Humanities, Vrije Universiteit Amsterdam and CLUE+ Research Institute +, Vrije Universiteit Amsterdam


Het Neolatinistenverband kan terugkijken op een geslaagde studiedag op 30 oktober, die het organiseerde in samenwerking met de OIKOS-onderzoeksgroep ‘Classical Receptions and Traditions’. In de sfeervolle omgeving van het Trippenhuis luisterden een kleine dertig deelnemers naar vijf boeiende en prikkelende lezingen over Neolatijn, de receptie van de klassieke oudheid en de relatie tussen beide vakgebieden. De lezingen gaven aanleiding tot een levendige discussie. Terugkerende thema’s waren de toe-eigening van de klassieke literatuur en cultuur door vroegmoderne (en latere) auteurs voor hun eigen agenda en voor zelfrepresentatieve doeleinden, receptie als actief proces, dat ervoor gewaakt moet worden kunst die gebruik maakt van klassieke elementen normatief te benaderen als afwijking van het klassieke ideaal of waaruit selectief gewinkeld wordt, de hardnekkigheid van de klassieke traditie in vroegmoderne filosofie en wetenschap, en ten slotte de vraag hoe levend het Latijn tegenwoordig is of dat het nog slechts gebruikt wordt als statussymbool. Dat de ingeplande sessies te kort waren om dit allemaal te bespreken bewees de geanimeerde borrel na afloop, die pas eindigde toen het Trippenhuis de deuren sloot. Hier kunt u het programma terugvinden.

U bent van harte uitgenodigd voor de studiedag van het Neolatinistenverband en de OIKOS-onderzoeksgroep ‘Classical Receptions and Traditions’ op vrijdag 28 oktober in Amsterdam:


Neolatijn en Classical Reception Studies

28 oktober 2016, Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, Amsterdam



10.30 Ontvangst met koffie/thee

11.00 Welkom door Jan Bloemendal (Neolatinistenverband) en Susanna de Beer (OIKOS)


Ochtend (voorzitter: Susanna de Beer): Neolatijnse taal en klassieke receptie

11.10 Richard Calis (University of Princeton), Flavio Biondo en de taal van het Oude Rome

11.45 Jan Bloemendal (Huygens ING), Cultuurgeschiedenis van de wereldtaal Latijn

12.15 Discussie: de waarde van de klassieke receptietheorie voor de Neolatijnse taal

12.30 Lunch (aangeboden door OIKOS)


Middag (voorzitter: Robin Buning): Neolatijnse cultuur en klassieke receptie

14.00 Wieneke Jansen (Universiteit Leiden), Peri hypsous als argument. Daniel Heinsius over sublieme eenvoud in zijn In Hesiodum Prolegomena (1603)

14.35 Dirk van Miert (Universiteit Utrecht), Herwaardering van de klassieke traditie: Nieuwe visies in de geschiedschrijving van 17e-eeuwse kennisculturen

15.10 Discussie: de waarde van de klassieke receptietheorie voor de vroegmoderne Neolatijnse cultuur

15.30 Pauze

16.00 Keynotelezing: David Rijser (Universiteit van Amsterdam), Donder op met de context! De telkens nieuwe poëtica van Girolamo Vida

16.45-17.30 Borrel (aangeboden door Huygens ING)


U wordt verzocht zich voor maandag 24 oktober aan te melden via neolatijn@gmail.com.

Op de website van de KNAW staat hoe u het Trippenhuis kunt bereiken. Het is ook te lopen in ca. 20 min vanaf Amsterdam CS.