De Universitaire Bibliotheken Leiden en het Rijksmuseum van Oudheden organiseren samen de zomertentoonstelling Books that made History. De tentoonstelling gaat over 25 buitengewone en invloedrijke boeken uit de collectie van Universitaire Bibliotheken Leiden en is te zien van 22 juni tot en met 4 september 2022 in het Rijksmuseum van Oudheden. Onder de 25 auteurs die met hun boeken en ideeën een buitengewone invloed hebben gehad op de wereld, soms zelf tot nu, bevinden zich ook veel Neolatijnse auteurs, zoals Galileo Galilei, Anna Maria van Schurman en Carl Linnaeus.

De ‘Systema naturae’ van Carl Linnaeus

Books that made History

In de tentoonstelling Books that made History staat de sterke band van de boeken met de academische geschiedenis van de stad Leiden centraal, vanaf de oprichting van de universiteit in 1575 tot nu. Het gaat om boeken die een grote invloed hebben gehad op de wereld, en die tot op de dag van vandaag invloed hebben op hoe wij denken. Bezoekers worden uitgenodigd om te stemmen op hun favoriete boek. Ze kunnen bovendien andere titels aanvoeren, die in de selectie eigenlijk niet zouden mogen ontbreken.

Een selectie van 25 boeken

Hedendaagse experts en bekende ‘ambassadeurs’ blazen de 25 boeken met hun kennis, anekdotes en persoonlijke bespiegelingen nieuw leven in. U ziet dat terug in de tentoonstellingsteksten, audiotour, begeleidende video’s en het tentoonstellingsboek. In drie themavitrines worden de opkomst van de Leidse universiteit en haarbibliotheek, de rol van drukkerijen, en de plaats van vrouwen en mensen van kleur in de wetenschap belicht.

Publicatie

Gelijktijdig met de tentoonstelling verschijnt bij uitgeverij Athenaeum de publicatie Boeken die geschiedenis schreven met essays over de 25 werken, die nog meer context en achtergronden bieden. Het boek is samengesteld door Kasper van Ommen en Garrelt Verhoeven. Vanaf 20 juni is het voor 27,50 euro verkrijgbaar in de boekhandel en de museumwinkel van het Rijksmuseum van Oudheden.

Voor meer informatie zie https://www.rmo.nl/tentoonstellingen/tijdelijke-tentoonstellingen/books-that-made-history en https://www.singeluitgeverijen.nl/athenaeum/boek/boeken-die-geschiedenis-schreven.

In an afternoon of talks and presentations, three leading scholars in Neo-Latin literature will share their thoughts and offer advice regarding the practicalities and challenges involved in editing and translating Neo-Latin texts. The event will take place from 2pm-4:10pm on Friday 17th June on Zoom, and each presentation will be 25-30 minutes long each. There will be ten minutes set aside for questions and comments following each presentation.

  • Introductory remarks: Tomos Evans, Postgraduate Representative of the Society for Neo Latin Studies [2pm-2:05pm]
  • Stephen Harrison: ‘Commentating on neo-Latin texts: a classical perspective’ [2:05-2:35]
  • Ingrid De Smet: “What should go in a book / project proposal for a Neo-Latin text edition?” [2:45-3:15]
  • Sharon Van Dijk: ‘Only for Those in the Know: The Challenges of Translating the Correspondence of Zwingli and Oecolampadius’ [3:25-3:55]
  • Concluding remarks: Tomos Evans [4:05-4:10]

Please send an email to Tomos Evans at tfe973@student.bham.ac.uk to receive the Zoom link.

Musae Belgicae. Latijnse poëzie uit de Nederlanden, 1477-2004.

Tentoonstelling in de Leuvense Universiteitsbibliotheek, 10 juni-15 augustus 2022.

T.g.v. het congres van de IANLS (International Association for Neo-Latin Studies) in augustus 2022 te Leuven (50 jaar na het eerste congres Leuven 1971) en van de publicatie van het Repertorium van de gedrukte Neolatijnse poëzie uit de Nederlanden van Marcus de Schepper (2023), organiseert KULeuven Bibliotheken een tentoonstelling over vijf eeuwen Latijnse poëzie uit de Nederlanden (van Atrecht tot Zwolle, van de Noordzee tot de Rijn).

Met de herontdekking van de Klassieke Oudheid in de Europese Renaissance neemt de Latijnse literatuur in Europa een nieuwe wending. Middeleeuwse vormen (kerkelijke hymnen, studentenpoëzie) worden vervangen door nieuwe creaties in genres en stijlen van de antieke literatuur (poëzie, proza, toneel). Het Latijn, al eeuwen de universele taal van kerk (Rome) en staat (diplomatie en recht) en van de geleerde wereld (universiteiten) kende een internationale bloei, al dan niet in concurrentie met de volkstalen (Nederlands en Frans).

De Nederlanden speelden hierin, door hun ligging en door de sterk ontwikkelde artistieke cultuur in economisch welvarende steden en regio’s langs drie grote rivieren (Schelde, Maas, Rijn), een belangrijke rol. Lange tijd was het Latijn dé cultuurtaal, zeker van de elites (kerk en staat). Tienduizenden gedichten en lange(re) literaire werken werden geschreven en gedrukt, in ruim negenduizend afzonderlijke drukken en een veelvoud van liminaire verzen in talloze (ook niet-literaire) boeken en in drukken met teksten in de volkstalen. Hoogtepunten zijn er in de lyrische poëzie (Janus Secundus’ Basia), de emblematiek (Herman Hugo’s Pia desideria) en het schooltoneel (Cornelius Crocus, Gulielmus Gnapheus, Georgius Macropedius, Cornelius Schonaeus). Het Latijn was de onderwijstaal van de mannelijke elite: thuis, in de Latijnse en Illustere Scholen (in de Republiek) en de gymnasia van Augustijnen, Jezuïeten en Oratorianen (in de Spaanse en Oostenrijkse Nederlanden), in de universiteiten (eerst Leuven, daarna ook in Dowaai, Leiden, Franeker, Groningen, Utrecht, Harderwijk). De enige vrouwelijke auteurs, Johanna Ottonia en Anna Maria van Schurman zijn beiden aanwezig met hun verzamelbundels.

De boeken worden thematisch gepresenteerd: beginnend humanisme, regio’s en steden, bijbel en heiligenlevens, religie en kerken, scholen en universiteiten, wetenschappen, vorsten en overheden, Opstand in de Nederlanden, literatuur in al haar (vers)vormen (inclusief toneel), unica en curiosa, vertalingen of bewerkingen van volkstalige teksten (Uilenspiegel, Gezelle). Aan bod komen auteurs geboren in de Nederlanden of daar actief (tijdens de Opstand, of aan de universiteiten), maar ook elders (in de Iberische wereld, in Pisa en Rome, aan het keizerlijk hof in Wenen, in het gevolg van Gustav Adolf van Zweden).

Musae Belgicae toont drukwerken (van omvangrijke en kleine bundels tot eenbladdrukken), efemera, bijzondere boeken (unica, boekbanden, dedicatie-exemplaren) en een galerij met gegraveerde portretten van Neolatijnse dichters uit de Nederlanden. Met werken uit de Bibliotheca Schepperiana Mechliniensis (privéverzameling) en uit KULeuven Bibliotheken (Bijzondere Collecties en Maurits Sabbebibliotheek), aangevuld met bruiklenen uit binnen- en buitenlandse bibliotheken, wordt de veelzijdigheid van de Latijnse poëzie uit de Nederlanden voor het eerst aan een ruimer publiek van boekenliefhebbers en bezoekers met belangstelling voor literatuur, cultuur en geschiedenis, gepresenteerd. Voor meer informatie zie: https://bib.kuleuven.be/bijzondere-collecties/tentoonstellingen/musae-belgicae.

Deelnemers aan het IANLS-congres ontvangen een exemplaar van de begeleidende publicatie (een dubbelnummer van Ex Officina, het tijdschrift van Bijzondere Collecties KU Leuven Bibliotheken).

In 2022 wordt een mijlpaal in het onderzoek naar leven en werk van Constantijn Huygens gevierd: de voltooiing van de online database met zijn uitvoerige correspondentie.

Vanwege de voltooiing van de database zal er in 2022 het hele jaar uitgebreid aandacht zijn voor Constantijn Huygens. Zo is op 2 april een bloemlezing met de titel Constantijn Huygens. Een leven in brieven verschenen met 38 door experts hertaalde brieven. Zie ook: inkijkexemplaar.

Van 6 april t/m 3 juli is op zijn buitenplaats Hofwijck te Voorburg de tentoonstelling Constantijn Huygens, Geuren en Beelden te zien, met aandacht voor primeurs en nieuwe perspectieven in samenwerking met de Gerrit Rietveld Academie en De Jonge Akademie.

Van 31 augustus t/m 4 december 2022 zal op Hofwijck en in museum Swaensteyn de tentoonstelling Constantijn Huygens, Een leven in brieven plaatsvinden, waarbij originele brieven uit het leven van Constantijn te bezichtigen zijn. Iedere brief zal in de tentoonstelling steeds worden gepresenteerd in combinatie met een of meer kunstwerken die verband houden met die brief.

Omdat het dit jaar 400 jaar geleden is dat Hugo Grotius in een boekenkist ontsnapte uit Slot Loevestein (op 22 maart) is 2021 door Slot Loevestein uitgeroepen tot Hugo de Grootjaar. Op de website https://www.hugodegroot.nl/ vindt u een overzicht van nieuws en activiteiten georganiseerd door Slot Loevestein en andere deelnemende organisaties.

In het bijzonder willen wij u wijzen op de podcastserie Grootspraak, waarin Jort Kelder gesprekken voert in de geest van Hugo de Groot.

Verder was Henk Nellen van ons Neolatinistenverband op 22 maart te gast bij het programma ‘Spraakmakers’ op NPO Radio 1, waarin hij vertelt over het belang van Hugo Grotius en natuurlijk over zijn ontsnapping.

Woensdag 31 maart 2021, 19.30-20.30 uur

Historicus Sandra Langereis heeft een biografie geschreven die de aandacht vestigt op de onmisbaarheid van cultuur in alle tijden.

Over dit evenement

Met Erasmus. Dwarsdenker heeft historicus Sandra Langereis opnieuw een betrokken biografie geschreven die de aandacht vestigt op de onmisbaarheid en kwetsbaarheid van cultuur in alle tijden. Tijdens dit Bibliotheekcollege gaat Langereis met historicus Jan de Bas in gesprek over het leven van de beroemde filosoof, zijn literaire erfenis en zijn gedachtegoed, dat sinds vandaag de dag nog steeds actueel is. Bovendien wordt tijdens het programma bijzondere stukken van Erasmus getoond. Bibliotheek Rotterdam beheert namelijk de grootste Erasmuscollectie ter wereld.

Erasmus wordt beschouwd als sleutelfiguur voor de overgang van middeleeuwen naar moderne tijd. Zijn betekenis voor de literatuur- en wetenschapsgeschiedenis is immens. Erasmus’ duizenden brieven over gewetensdwang en persvrijheid hebben niets aan zeggingskracht ingeboet. Het grootste deel van Erasmus’ leven en werk bleef tot nu toe onderbelicht. Langereis is de eerste biograaf die zijn levensverhaal recht doet door zijn briefwisseling op de voet te volgen en zijn complete literaire erfenis te beschrijven. Ze toont hem als de sprankelende auteur van de Lof der zotheid en als brutale bijbelwetenschapper die het net zo hevig aan de stok kreeg met pauselijke inquisiteurs als met Luther. Erasmus’ levensverhaal werpt licht op een opwindend tijdvak: de eeuw van felle humor en grof geweld, van religieus fanatisme en strijd voor intellectuele vrijheid.

Over de auteur

Sandra Langereis is historicus, biograaf en schrijver. Haar vorige biografie, De woordenaar, over drukker en uitgever Christoffel Plantijn, werd genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs en door de Volkskrant en Trouw verkozen tot beste biografie en beste geschiedenisboek van 2014.

Toegang

Dit Bibliotheekcollege is via livestream te volgen. Registreer je via Eventbrite voor een gratis livestream-ticket of bepaal zelf hoeveel je wilt doneren voor je ticket. Je krijgt minimaal een half uur voor aanvang de livestreamlink via e-mail toegestuurd.

Foto: Geert Snoeijer

Op zaterdag 12 september houdt Marita Mathijsen de 3e Homeruslezing die live zal worden gestreamd vanuit het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Ze zal spreken over de positie van het Latijn in de 19e eeuw en hoe de taal aan de academies aan statuur verloor, maar in andere gebieden voortbloeide (in Nederland was er zelfs een groep actieve beoefenaars van het Neolatijn, met een dichtwedstrijd etc.). De lezing begint om 15.00 uur. Voor meer informatie en om u aan te melden voor de livestream zie Homerusdag 2020.

Hierbij bent u van harte uitgenodigd voor de UCEMS-publieksdag 2020, met als titel 

Het wereldwijde web: kennisverspreiding in de vroegmoderne tijd

Zaterdag 25 januari 

13:00-16:30

Janskerkhof 3, zaal 0.13, Universiteit Utrecht

Tegenwoordig lijkt onze toegang tot kennis onbegrensd. Bibliotheken zijn toegankelijker dan ooit, en het internet biedt ons oneindige mogelijkheden om kennis op te doen. Aan de andere kant twijfelen we steeds vaker aan de betrouwbaarheid van deze overvloed aan beschikbare kennis. Was kennisverspreiding in de vroegmoderne tijd betrouwbaarder dan nu? Weten we door de komst van het internet meer, of lijkt dit alleen maar zo? Op welke manieren werd kennis vroeger overgedragen? Deze vragen komen aan bod tijdens de UCEMS-publieksdag over kennisverspreiding in de vroegmoderne tijd. 

Na een korte introductie van het thema vertellen vier sprekers over hun eigen onderzoek: Annet den Haan, Ingeborg van Vugt, Koen Scholten en Harald Hendrix. We eindigen met een paneldiscussie tussen de sprekers en het publiek. Na afloop is er een gezellige afsluiting in café Hofman. 

Toegang is gratis. Aanmelden kan via het aanmeldformulier. Hieronder kunt u het programma vinden:

Programma UCEMS Publieksdag 2020

13:00 – 13:15              Welkom en introductie

13:15 – 13:45              Annet den Haan, “Deze pagina is niet beschikbaar: (on)toegankelijkheid van teksten in de tijd voor de boekdrukkunst.”

13:45 – 14:15              Ingeborg van Vugt: “CEMROL: het crowdsourcen van brieven uit het web van de Republiek der Letteren.”

14:15 – 14:45              Pauze

14:45 – 15:15              Koen Scholten, “Met kennis in de knapzak: Geleerde reizigers in vroegmodern Europa.”

15:15 – 15:45              Harald Hendrix: “Utrecht-Rome en retour: Kennistransfer in de kunsten en letteren aan het begin van de zeventiende eeuw.”

15:45 – 16:15              Paneldiscussie

16:15 – 16:30              Dank- en slotwoord

16:30                            Borrel in Café Hofman (Janskerkhof 17A)

Erasmus Birthday Lecture 2019, 6 december in Amsterdam, door Grantley McDonald over ‘Erasmus and the Beginnings of English Medical Humanism’: https://www.knaw.nl/en/news/calendar/grantley-mcdonald-erasmus-and-the-beginnings-of-english-medical-humanism

Masterclass van Grantley McDonald voor (R)MA-studenten en promovendi, 6 december in Amsterdam: https://www.knaw.nl/en/news/calendar/masterclass-grantley-mcdonald

Op 1 november 2019 organiseren enkele docenten van de opleiding GLTC te Amsterdam een symposium dat gewijd is aan het literair vertalen van Griekse en Latijnse teksten. Hoewel er nog altijd veel vertaald wordt, is er ook nog steeds heel veel niet vertaald, bovendien lijkt het bestand actieve vertalers te vergrijzen. Wie neemt het stokje over om ook de volgende generatie te laten kennismaken met Griekse en Latijnse teksten uit de Oudheid, de Middeleeuwen en daarna? Moeten we aan specifieke scholing doen? En wat is dat eigenlijk: een literaire vertaling?

Er zijn lezingen van Prof. Maghiel van Crevel (Chinese Letterkunde, Leiden) en Dr. Berenice Verhelst (Griekse Letterkunde, Gent), een workshopgedeelte waarin recente vertalingen van de Odyssee onder de loep worden genomen, en een paneldiscussie onder leiding van Prof. Ton Naaijkens (Vertaalwetenschap, Utrecht).

Ter gelegenheid van het symposium wordt tevens een vertaalwedstrijd uitgeschreven; de prijs daarvoor wordt die middag uitgereikt.

tijd: vrijdag 1 november, 13.00-17.00

locatie: Nina van Leer-zaal, Allard Pierson Museum (Oude Turfmarkt 127, Amsterdam)

kosten: bijwonen van het symposium is kosteloos

Aangezien er niet meer dan 80 personen in de zaal kunnen, dient men zich voor het symposium aan te melden, en wel vóór 18 oktober, bij Piet Gerbrandy (p.s.gerbrandy@uva.nl).

Wil men deelnemen aan de vertaalwedstrijd, dan kan men zich opgeven bij Dr. Emilie van Opstall (e.m.van.opstall@vu.nl). Men krijgt dan de Griekse en/of Latijnse tekst toegestuurd; de vertaling moet dan uiterlijk 18 oktober binnen zijn, op datzelfde e-mailadres.

Post Navigation